Blog

W sprawie Europejskiego Nakazu Zapłaty po lekturze artykułów mojego kolegi, już radcy prawnego Marcina Chmiela, mam następujące dodatkowe przemyślenia.

Postępowanie w sprawie Europejskiego Nakazu Zapłaty jest pewną nakładką na system postępowań cywilnych państw UE. Czasem jest bardziej zintegrowany z tym systemem, czasem mniej.

W Polsce postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty pozwala na obejście elektronicznego postępowania upominawczego (EPU), które uniemożliwia dochodzenie zapłaty w innej walucie niż PLN – całkowicie niezgodnie z ustawą, która nie zawiera ograniczeń, oraz niezgodnie z zasadą walutowości.

Ze względu na specyficzną terminologię używaną przez europejskiego ustawodawcy istnieją niekiedy trudności w odczytaniu norm ustawowych. Głównie uwidaczniają się w tym, jakie są warunki formalne wydania nakazu zapłaty.

Faktycznie treść Rozporządzenia nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 roku nie jest jednoznaczna. Z intencji ustawodawcy, a więc z wykładni systemowej i funkcjonalnej, wynika, że warunkiem formalnym złożenia pozwu winno być wyłącznie złożenie samego wniosku o wydanie nakazu zapłaty wraz z pełnomocnictwem i odpisem dla drugiej strony. Teoretycznie żadnych dalszych załączników nie trzeba dołączać do wniosku. W takiej postaci postępowanie miałoby być bardzo podobne do elektronicznego postępowania upominawczego.

Istotnie, wydawano europejskie nakazy zapłaty na nasze wnioski złożone w ten sposób.

Większość sądów jednak była bardziej rygorystyczna, stosując przepisy k.p.c. odnoszące się do dokumentów (art. 129 k.p.c.: Strona powołująca się w piśmie na dokument obowiązana jest na żądanie przeciwnika złożyć oryginał dokumentu w sądzie jeszcze przed rozprawą), oraz wzywając do przedstawienia oryginałów tych dokumentów z odpisami ich dla drugiej strony. Czasami braki formalne obejmowały dokładniejszy opis żądań pozwu (np. wyliczeń odsetek).

W następstwie można ryzykować, składając pozew bez dołączonych dokumentów, ale jako działanie bezpieczniejsze radzę złożyć pozew wraz z dokumentami wymienionymi w pozwie jako podstawa żądania.

Ponadto należy mieć na uwadze to, że w niektórych krajach (Niemcy, Austria, Węgry) jedyna droga wszczęcia postępowania cywilnego przez profesjonalnego pełnomocnika jest postępowanie elektroniczne. Z doświadczenia wiem, że w takich wypadkach różnica między EPU a Europejskim Nakazem Zapłaty jest żadna. Natomiast inicjacja takiego postępowania w Niemczech, Austrii lub Węgrzech z Polski wymaga dopuszczenia danego adwokata / radcy prawnego w danym kraju albo posiadania przez niego systemu EIDAS z włączoną skrzynką elektroniczną pełnomocnika w danym kraju.

Zgodnie z art. 12 Rozporządzenia UE nr 1896/2006 sąd po otrzymaniu wniosku o wydanie europejskiego nakazu zapłaty tak szybko jak to możliwe, zwykle w terminie 30 dni od wniesienia pozwu, wydaje europejski nakaz zapłaty. Jest to jeden z bardzo nielicznych terminów do wydania orzeczenia przez sąd. Zasadniczo jest tak, że termin ten jest przestrzegany, zdarzało się jednak, że na wydanie nakazu zapłaty czekaliśmy prawie rok. W razie tak długiego opóźnienia możliwe jest złożenie skargi na przewlekłość. Ze względu na wyraźny przepis określający termin wydania nakazu zapłaty wyższe jest prawdopodobieństwo zasądzenia choć najniższego z odszkodowań.

Jeśli sąd odmawia wydania europejskiego nakazu zapłaty lub odrzuca wniosek o jego wydanie (jest to postanowienie, co ciekawe, niezaskarżalne), pozostaje nam wyłącznie droga zwykłego pozwu. Jest on łatwiejszy do napisania, gdyż argumentację można „skopiować” z odrzuconego wniosku.

Do wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie europejskiego nakazu zapłaty nie jest wymagane otrzymanie zaświadczenia w oparciu o Rozporządzenie UE 1215/2012 ani Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego. Wystarczy przedstawienie komornikowi odpisu europejskiego nakazu zapłaty, odpisu formularza G „Stwierdzenie Wykonalności”, ew. tłumaczenia tych dokumentów na język używany w państwie, w którym wszczynamy egzekucję.

Po złożeniu sprzeciwu przez pozwanego sąd wezwie nas do przedstawienia pisma przygotowawczego, zobowiązując nas do ustosunkowania się do twierdzeń pozwanego, co pozwala na uniknięcie ponownego składania wniosku o europejski nakaz zapłaty jako pozew (co jest aktualne w przypadku elektronicznego postępowania upominawczego).