Blog

Zgodnie z polskim prawem spadkobierca może:

• przyjąć spadek „na czysto” (proste przyjęcie),
• przyjąć spadek z ograniczoną odpowiedzialnością (z dobrodziejstwem inwentarza),
• albo odrzucić spadek.

Jeśli nie podejmiesz żadnej inicjatywy, po sześciu miesiącach od dnia dowiedzenia się o byciu spadkobiercą automatycznie dziedziczysz spadek z dobrodziejstwem inwentarza, czyli z ograniczeniem odpowiedzialności za długi do wartości spadku.

To znaczy, aby przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi („wprost”) albo go odrzucić, wymagana jest twoja decyzja i twoje działanie.

Istotne jest więc ustalenie, kiedy dowiedziałeś się o śmierci spadkodawcy i o tym, że dziedziczysz. O tę datę zapyta Cię każdy sąd czy notariusz. Chwila śmierci spadkodawcy nie będzie grała tu istotnej roli.

Mając tę datę – wiesz, ile czasu ci pozostaje, aby podjąć decyzję.

W tym czasie warto poznać, czy spadek zawiera długi, nieruchomości, gospodarstwa rolne.

Jeśli twoim zamiarem jest odrzucenie spadku, w tym czasie należy znaleźć wszystkie akty stanu cywilnego osób, które łączą cię ze spadkodawcą.

Przykład?

Jeśli dziedziczysz po cioci, która nie miała ani męża, ani dzieci, ani rodziców, potrzebne będą ci, idąc od cioci po kolei:

• jej akt zgonu;
• jej akt małżeństwa;
• jej akt urodzenia;
• akt zgonu jej rodziców;
• akt małżeństwa jej rodziców;
• akt urodzenia swojego rodzica, który był siostrą/bratem cioci;
• akt małżeństwa tego rodzica;
• akt zgonu tego rodzica;
• swój akt urodzenia i ew. małżeństwa, jeśli wyszłaś za mąż zmieniając nazwisko.

Istotna jest tu data 2015. Jeśli dane zdarzenie (urodzenie, ślub, zgon) nastąpił przed tą datą i nie wiesz, czy po 2015 roku ktoś nie otrzymywał odpisu aktu, który go dotyczy, należy zgłosić się do urzędu stanu cywilnego, który dane zdarzenie zarejestrował. Przykładowo, jeśli twoja ciocia urodziła się w Przemyślu w 1945 roku, należy złożyć wniosek o wydanie odpisu aktu urodzenia do Urzędu Stanu Cywilnego w Przemyślu.

Gdzie i jak złożyć oświadczenie

• Oświadczenie o odrzuceniu spadku możesz złożyć przed dowolnie wybranym notariuszem albo w sądzie spadku właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy – poprzez złożenie wniosku do sądu. Złożenie wniosku do sądu z oświadczeniem o odrzuceniu spadku z podpisem notarialnie poświadczonym lub oświadczenia u notariusza powoduje odrzucenie spadku w chwili złożenia wniosku lub sporządzenia oświadczenia.

Ważne! Jeśli spadek odrzucasz zagranicą (tj. zmarły miał miejsce zwykłego pobytu zagranicą), zasadniczo o odrzuceniu spadku decyduje doręczenie (a nie wysłanie lub złożenie oświadczenia!) dokumentu od konsula, notariusza lub sądu o odrzuceniu spadku właściwemu organowi zagranicą.

Sąd spadku zagranicą zasadniczo musi mieć dokument w języku lokalnym, a więc musisz dokument oświadczenia o odrzuceniu spadku przetłumaczyć na język sądu spadku przy pomocy tłumacza przysięgłego.

• Jeśli mieszkasz za granicą — możliwe jest złożenie oświadczenia:
  • przed polskim konsulem – oświadczenie przygotowujesz samodzielnie, po czym umawiasz spotkanie w konsulacie, konsul poświadcza Twoje podpisy, a następnie dokument przesyłasz do sądu spadku w Polsce;
  • zgodnie z lokalnymi regulacjami, np. w Węgrzech, Niemczech lub Austrii można oświadczenie u dowolnie wybranego notariusza – z tym, że dokumenty, jak i oświadczenie składasz po niemiecku, a sąd spadku w Polsce musi mieć dokument w języku polskim, a więc musisz dokument oświadczenia o odrzuceniu spadku przetłumaczyć na język polski przy pomocy tłumacza przysięgłego.

Ważne! Jeśli dokonujesz czynności odrzucenia spadku zagranicą, należy zasadniczo przed tą czynnością uzyskać albo międzynarodowy odpis aktów stanu cywilnego od USC albo tłumaczenia przysięgłe aktów stanu cywilnego.

Ważne! Jeśli spadkobierca jest małoletni lub ubezwłasnowolniony – oświadczenie składają jego przedstawiciele ustawowi (np. rodzice), a czasem potrzebna jest zgoda sądu opiekuńczego – polskiego lub innego lokalnego.

Skutki i konsekwencje

Odrzucenie spadku oznacza rezygnację z wszystkich aktywów i długów — więc możesz stracić także prawo do ewentualnego majątku. Istotne jest to w wypadkach, w których zależy ci na danej nieruchomości albo spadkodawca był współwłaścicielem nieruchomości łącznie z innymi członkami rodziny, sąsiadami lub innymi ludźmi.