Blog

W poprzednim wpisie niejako na gorąco nakreśliłem na podstawie naszego doświadczenia w sprawach podatkowych ścieżki postępowania w celu odzyskania nieprawidłowo spłaconej ulgi meldunkowej.

Już wtedy dostrzegłem parę możliwych dróg działania: wniosek o zwrot nadpłaconego podatku, wznowienie postępowania administracyjnego, wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego.

Obecnie pogłębię te rozumowanie.

1.Wznowienie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego

Jest to droga postępowania właściwa, gdy w przeszłości złożyliśmy oświadczenia podatkowe (PIT-38) ze wskazaniem ulgi meldunkowej, ale organy podatkowe nie zgadzały się z wymierzoną przez nas podstawą opodatkowania i doszło do inicjacji postępowania administracyjnego.

Nie będzie to właściwa droga przede wszystkim, gdy złożyliśmy oświadczenie podatkowe pomijające ulgę meldunkową, a następnie złożyliśmy wniosek o rozłożenie należności podatkowej na raty.

Kiedy doszło do wydania decyzji administracyjnej, wobec której złożyliśmy skargę, doszło do inicjacji postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec wydania nowej interpretacji w wyroku TK z dnia 9 lipca 2025 r., sprawa sygn. akt: SK 64/20, powstaje możliwość wznowienia tych postępowań.

Powstaje jednak problem – kiedy możliwe jest złożenie wniosku o wznowienie postępowania?

Zgodnie z art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego – skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Zgodnie z art.  272 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –  skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie w dniu jego ogłoszenia (art. 190 Konstytucji RP).

Sęk w tym, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego obecnie nie są ogłaszane ze względu na nieprawidłowości w funkcjonowaniu Trybunału i ryzyka wejścia w życie orzeczeń sprzecznych z podstawowymi zasadami ustroju RP. Na dzisiaj (22.09.2025) wyrok TK z 9 lipca 2025 r., sygn. akt SK 64/20, także nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw.

W takim wypadku odpowiedź jest prosta – termin na złożenie w/w środków zaskarżenia jeszcze nie zaczął biec. Należy oczekiwać na ogłoszenie w/w orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (które może w ogóle nie nastąpić).

2. Wniosek o zwrot nadpłaconego podatku

Z tego środka prawnego skorzystamy, jeśli nie uwzględniliśmy ulgi meldunkowej w zeznaniu podatkowym i zapłaciliśmy podwyższoną kwotę podatku, mimo iż zgodnie z interpretacją zaserwowaną przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 9 lipca 2025 r. mieliśmy takie uprawnienie.

Niemniej istnieje podstawowy problem z tym środkiem prawnym. Zgodnie z art. 80 Ordynacji podatkowej prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zwrotu. Innymi słowy, zarzut organu podatkowego ma podstawy w prawie, że doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego z 2010-2011 roku.

Można go próbować podważyć poprzez wskazanie, że takie postępowania narusza zasady równości (osoba, która zamierzała skorzystać z ulgi meldunkowej, ale otrzymała negatywną decyzję organu może skorzystać z środka prawnego, ale osoba, która zaniechała skorzystania z ulgi meldunkowej mimo możliwości skorzystania z niej, już nie mogłaby domagać się zwrotu nadpłaconego podatku – a są to osoby w tej samej sytuacji), a więc organy podatkowe nie powinny odrzucać wniosku o zwrot nadpłaconego podatku tylko na tej podstawie, że nadszedł termin przedawnienia.

Paradoksalnie ze względu na brak uzależnienia wniosku od ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego może być to droga łatwiejsza (chociaż organ podatkowy może wskazać, że orzeczenie jeszcze nie weszło w życie, więc obowiązuje stara wykładnia przepisów).

Praktyka w najbliższych dniach pokaże, czy którykolwiek z w/w środków prawnych będzie miał szanse powodzenia.