Blog

• Zakończyłeś pracę w firmie, która Cię oszukała?
• Praca w godzinach nadliczbowych była rozliczana nieprawidłowo? A może w ogóle nie wypłacono Ci nadgodzin, premii, części wynagrodzenia albo odprawy?
• Ekwiwalent za niewykorzystany urlop został źle rozliczony?
• Nie możesz ustalić ile dokładnie Ci się należy, bo nie otrzymałeś regulaminu premii, wynagrodzeń lub innego dokumentu potrzebnego do ustalenia wysokości należnych świadczeń lub dodatków?
• A może zostałeś potraktowany z naruszeniem zasad równego traktowania i należy Ci się odszkodowanie?

Pamiętaj, że nie wystarczy się upomnieć o swoje – trzeba to jeszcze zrobić w odpowiednim terminie. Pracownik często nie podejmuje walki o swoje prawa dopóki pracuje w tej samej firmie – czy to z obawy przed mobbingiem, czy też zwolnieniem z pracy. Często może dochodzić swoich praw po ustaniu stosunku pracy.

Co jednak dzieje się z de facto skradzionymi w ten sposób pieniędzmi?

Choć roszczenie nie znika, to jednak może ulec przedawnieniu!

I. Jaki jest termin przedawnienia roszczeń pracowniczych?

Zgodnie z art. 291 Kodeksu pracy:

• roszczenia pracownika, co do zasady, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
• roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracownika, ulegają przedawnieniu z upływem 1 roku od uzyskania informacji o wyrządzeniu szkody, nie później  niż z upływem 3 lat od jej wyrządzenia.
• Jeżeli pracownik wyrządził szkodę umyślnie, stosuje się przepisy Kodeksu Cywilnego.

II. Czy możliwa jest zmiana terminów przedawnienia np. umową?

Nie. Strony nie mogą skutecznie skrócić ani wydłużyć terminów przedawnienia określonych w Kodeksie pracy.

III. Najważniejsze wyjątki i szczególne terminy

1. Urlop wypoczynkowy lub ekwiwalent za niewykorzystany urlop

Roszczenia te co do zasady również przedawniają się po 3 latach, jednak z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że pracodawca, który chce zarzucić przedawnienia roszczenia pracownika, musi wykazać nie tylko upływ terminu, ale również możliwość wykorzystania urlopu przez pracownika w naturze.

2. Odwołanie od wypowiedzenia

Temat odwołania został już szczegółowo omówiony w trzech artykułach. Zapraszam do ich lektury:

https://mikulski.krakow.pl/aktualnosci/odwolanie-od-wypowiedzenia-umowy-o-prace/

https://mikulski.krakow.pl/aktualnosci/odwolanie-od-wypowiedzenia-umowy-o-prace-czesc-ii/

https://mikulski.krakow.pl/aktualnosci/odwolanie-od-wypowiedzenia-umowy-o-prace-czesc-iii/

Jednak w skrócie:

• termin na wniesienie odwołania do sądu pracy wynosi 21 dni od doręczenia wypowiedzenia;
• nie jest on terminem procesowym, czyli nie podlega przywróceniu na zasadach ogólnych określonych w Kodeksie postępowania cywilnego;
• w wyjątkowych sytuacjach może on jednak zostać przywrócony na zasadach określonych w K.P.
• wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu 7 dni wraz z odwołaniem, a dla skutecznego przywrócenia terminu, wymagane jest spełnienie ustawowych wymogów;
• w szczególnych przypadkach sąd jednak, mimo uchybienia terminowi, może uwzględnić roszczenie pracownika, jeżeli stwierdzi, że działanie pozwanego stanowi nadużycie prawa.

Należy jednak pamiętać, że przywrócenie terminu wymaga odpowiedniego uzasadnienia, szybkiego działania, a przede wszystkim odpowiedniej wiedzy.

3. Wniosek o sprostowanie świadectwa pracy

• pracownik ma 14 dni na złożenie wniosku o sprostowanie świadectwa pracy;
• pracodawca powinien odpowiedzieć w ciągu 7 dni;
• po odmowie pracownik ma kolejne 14 dni na skierowanie sprawy do sądu pracy.

Roszczenia odszkodowawcze związane z wadliwym świadectwem pracy przedawniają się, zgodnie z zasadą, po 3 latach.

4. Ustalenie istnienia stosunku pracy

• Roszczenie o ustalenie stosunku pracy, jako roszczenie z art. 189 k.p.c., nie przedawnia się.
• Przedawnieniu ulegają jednak inne roszczenia wynikające z ustalenia.
• Przykładowo: odszkodowanie za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę, gdy umowa zlecenia „okazała się być” umową o pracę.

IV. Przegapiłem termin! Czy wszystko jest już stracone?

Nie zawsze.

• Po pierwsze – upływ terminu przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy nie jest uwzględniany z urzędu, a na zarzut pozwanego.
• Po drugie – zarzut przedawnienia podlega ocenie sądu w kontekście konstrukcji nadużycia prawa (por. postanowienie SN, sygn. akt I PK 142/19 z dnia 25 czerwca 2020 r.).
• Oznacza to, że w niektórych sytuacjach, mimo przedawnienia się roszczenia i postawienia przez pozwanego zarzutu, sąd może takiego zarzutu nie uwzględnić (gdy uzna, że uwzględnienie zarzutu przedawnienia w określonej sytuacji jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, godzi w poczucie słuszności, jest niemoralne itd.).
• W konsekwencji, możliwe jest skuteczne wystąpienie z roszczeniem, mimo upływu terminu przedawnienia, jednak ryzyko procesowe w takiej sytuacji jest większe, a ewentualny wniosek o nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia należy odpowiednio uzasadnić.

Podsumowanie

Choć roszczenia z zakresu prawa pracy przedawniają się z upływem 3 lat, to jednak istotne znaczenie praktyczne ma sposób liczenia terminu i znajomość wyjątków.

Niezależnie od przedawnienia, niekiedy możliwe jest skuteczne dochodzenie swoich praw przed sądem.

Kluczowe znaczenie ma jednak profesjonalna analiza stanu faktycznego, znajomość orzecznictwa sądowego oraz doświadczenie w prowadzeniu tego typu spraw.

Skontaktuj się z nami za pomocą formularza kontaktowego , e-mailem (kancelaria@mikulski.krakow.pl) lub telefonicznie (+48 12 410 7700)!